Korona Europy

Najwyższe szczyty krajów Europy

Home Kontakt

STRONA GŁÓWNA
TROCHĘ DEFINICJI
MAPA EUROPY
DAWNA KORONA
INNE KORONY
INNE SZCZYTY
NOWOŚCI
LINKI
WSPÓŁPRACA
DO POBRANIA
:: FORUM
PISZĄ O STRONIE
KSIĘGA GOŚCI
SONDA
PRAWA AUTORSKIE


POWIADAMIACZ
Powiadom znajomego o tym serwisie!

Powiadom.4free.pl

NEWSLETTER
Podaj swój adres, będziesz otrzymywać
e-mail o ważniejszych aktualizacjach.




Dowiedz się więcej >> 

Mulhacén

3479 m



Najwyższy szczyt europejskiej części Hiszpanii (wbrew temu co na ogół przychodzi nam na myśl) nie leży w Pirenejach (najwyższy wierzchołek Pico de Aneto 3404 m) ale w Andaluzji, w Górach Betyckich, w paśmie Sierra Nevada. W pobliżu znajduje się najwyższa droga Europy (3380 m) wprowadzająca niemal na wierzchołek Pico del Veleta (3396 m). Najwyższym szczytem Hiszpanii jest Pico del Teide (3718 m) leżący na Wyspach Kanaryjskich w Afryce (dlatego nie ma go na liście KORONA EUROPY).

Nazwa pochodzi się od imienia muzułmańskiego króla Muleya Abdula Hassana (ponoć pochowanego na wierzchołku), ojca ostatniego muzułmańskiego władcy Granady, Boabdila. Szczyt prawdopodobnie zdobywany był już w średniowieczu, co biorąc pod uwagę niezbyt dużą stromość południowych zboczy, nie wydaje się niczym nadzwyczajnym. Pierwsze zapiski o wejściach na wierzchołek pochodzą z XIX wieku.

CHARAKTERYSTYKA GÓR

Sierra Nevada dość mocno różni się od gór Polski. Pasmo jest bardzo wysuszone. W najwyższej części (od około 3000 m) krajobraz przypomina kamienistą pustynię, niemal zupełnie pozbawioną roślinności. Powyżej 2000 m znajduje się piętro alpejskie z jałowcami, a powyżej 1500 m niskie, kłujące, niemal bezlistne suchorośla. Leżące niżej piętro leśne (od około 1000 m) pierwotnie sięgało znacznie wyżej, jednak w wyniku wycinki ich powierzchnia uległa znacznemu ograniczeniu. Obecnie w wielu miejscach wprowadzane jest zalesianie (głównie sosna) i w niektórych miejscach zasięg lasów sięga grubo powyżej 2000 m.

Spośród zwierząt najłatwiej spotkać niezbyt płochliwe kozice, zwłaszcza nad ranem w pobliżu kamiennych schronów. Zwierzęta przybywają tam dość chętnie licząc na dokarmianie. Na niektórych łąkach wypasa się owce i bydło, czasami konie.

Najwyższe partie gór są pozbawione wody. Od 3000 m w dół aż do podnóży przestaje to być dużym problemem. W wielu miejscach zbocza poprzecinane są niemal poziomo biegnącymi kanalikami. Ich sieć była rozbudowywana od średniowiecza. Woda ze strumieni wpływa w nie i przesiąkując w dół zbocza nawilża je i zwiększa obszar pastwiska. Stąd bierze się żółty kolor trawy powyżej kanałów i zielony poniżej. Część z nich wysycha i staje się wtedy wygodną ścieżką (i naogół jedyną), bądź dogodnym miejscem na biwak, o ile dysponujemy płachtą biwakową, gdyż na namiot jest tam niemal zawsze za wąsko.

W tej chwili nie ma już żadnych resztek dawnych lodowców. Ostatnie płaty wiecznego śniegu będące ich pozostałością zanikły w początkach XX wieku. Np. w Corral del Veleta. Większość pasma obejmuje park narodowy Parque Nacional de Sierra Nevada. Biwakowanie oficjalnie dozwolone jest w miejscach do tego przeznaczonych. W rejonach gdzie takich miejsc brak, dzikie biwaki są tolerowane. Nie ma znakowanych szlaków turystycznych. Na wschód od Mulhacén'a również ścieżki należą do rzadkości.

TERMIN

Od listopada do maja utrzymuje się pokrywa śnieżna, później już tylko pojedyńcze płaty śniegu. Za najlepsze do turystyki uchodzą miesiące letnie i jesienne. W lecie nawet w najwyższych partiach gór temperatura może w dzień osiągnąć 30° C, a w nocy spaść poniżej 0° C. Jesienią temperatury są niższe ale widoczność znacznie lepsza, zwłaszcza w kierunku południowym, gdyż nie ma już tak dużego parowania nad Morzem Śródziemnym. Większość opadów występuje w chłodnej połowie roku.

TRANSPOTRT I TRASY

Najłatwiej (i na ogół najtaniej) z Polski można się dostać do najbliższego portu lotniczego jakim jest Malaga tanimi liniami lotniczymi (czasami połączenie obsługiwane jest wyłącznie w sezonie letnim, lub trzeba lecieć z przesiadkami, lub wylot z lotniska położonego niedaleko Polski).

Air Berlin
Easy Jet
German Wings
Jet2
Norwegian Air
Ryan Air

Z lotniska na dworzec można dostać się kolejką miejską (RENFE), kursuje od 7 rano niemal do północy, koszt 1 €, bilety do kupienia w automacie koło peronów, zachować do kontroli przy opuszczaniu dworca na stacji docelowej. Czas przejazdu do dworca autobusowego około 10 minut (4 przystanki). Jeden przystanek dalej centrum i koniec linii. W podobnej cenie i godzinach kursuje autobus nr 19, który w drodze do centrum zatrzymuje się również przy dworcu autobusowym. W związku ze wzrostem przylotów tanich linii lotniczych w sezonie często występuje problem braku wolnych miejsc noclegowych (zwłaszcza tych tańszych).

Autobusy do Grenady kursują co godzinę. Trochę dłużej trwa przejazd, koszt około 10 €. Autobus kończy trasę na głównym dworcu autobusowym w północnej części miasta. Połączenie z centrum zapewnia autobus komunikacji miejskiej nr 3 (bilet kupujemy u kierowcy, 1 €). Przejazd do centrum w pobliże katedry to około 15 minut (przy braku dużych korków).

Z tego dworca, raz dziennie (godz. 9.00) odjeżdża autobus lub bus (w zależności od ilości sprzedanych biletów) do kurortu narciarskiego Pradollano, zwanego też Solynieve. Na tabliczce w autobusie jako przystanek końcowy pisze jednak Sierra Nevada. Kurs obsługuje linia Autocares Bonal (tel. 95/8465022). Bilet (w jedną stronę) kosztuje około 5 €. Przejazd trwa niecałą godzinę (około 40 km) i kończy się na Hoya de la Mora (około 2500 m), przy Ośrodku Informacyjnym Parku Narodowego Sierra Nevada "El Dornajo" (tel. 95/8340625). Obok znajduje się hotel Albergue Universitario, mieści on również małą kafeterię z tarasem na którym możemy podziwiać charakterystyczny wierzchołek Pico de Veleta. Kawałek dalej obserwatorium astronomiczne, sanktuarium Matki Boskiej - Virgen de las Nieves i parking. Jest to najwyżej położone miejsce do którego można dojechać własnym samochodem. Wyżej mogą wjeżdżać jedynie pojazdy należące do parku, biorące udział w budowie infrastruktury narciarskiej i... rowerzyści.

W ośrodku informacyjnym możemy zakupić bilet na bus wywożący turystów w pobliże szczytu Veleta. Bilet w jedną stronę kosztuje 4,5 €, w dwie 7,5 €, do 9 i powyżej 65 lat 50 % zniżki. Bus kursuje od godziny około ósmej do około dziewiętnastej, wykonuje siedem kursów w każdą stronę (w soboty, niedziele i święta dwa razy więcej). Informacje i rezerwacje pod tel. 630959739. W drodze towarzyszy nam przewodnik udzielający krótkiej prelekcji (w języku hiszpańskim). Droga wspina się licznymi serpentynami najpierw przez obszar łąk alpejskich, a później po rumoszu skalnym. Na prawo widać radioteleskop i liczne wyciągi narciarskie. Mijamy jedyny rozjazd. Droga w prawo prowadzi do budowanego hotelu.

Bus wywozi nas na wysokość około 3100 m, dalej musimy już iść pieszo. Przy tak gwałtownym zwiększeniu wysokości (o 2500 m) w krótkim czasie (około 2 godziny) u niektórych osób mogą wystąpić objawy choroby wysokogórskiej. Zażycie polopiryny na ogół pomaga. Na wysokości 3200 m droga rozdziela się na dwie odnogi. Na wprost, w kierunku przełęczy, prowadzi droga szutrowa. W lewo, do góry, asfalt wyprowadza nas serpentynami w stronę wierzchołka. Po minięciu ostatniego wyciągu (około 3300 m) kończy się asfalt. Dalej już droga gruntowa, do 3380 m. Jest to najwyższa droga Europy, cel wielu rowerzystów. Stąd już stromą ścieżką na szczyt Veleta (3396 m). Na którym obok betonowego słupka znajduje się budynek nieczynnego już wyciągu. Przy dobrej widoczności (raczej nie w lecie) można dostrzec góry Rif w marokańskim Atlasie. Warto spojrzeć w kierunku wschodnim. Widać Mulhacén i drogę prowadzącą przez jego podnóża (przedłużenie "naszej" drogi szutrowej prowadzącej na przełęcz).

Tuż nad przełęczą znajduje się dość duży kamienny schron Refugio La Carihuela. W pobliżu nie ma wody. Od zachodu dołącza ścieżka prowadząca głównym grzbietem z miejscowości Lanjarón (dwa dni marszu), trasa jest trudna i czasami wymaga użycia liny. Na samej przełęczy droga przegrodzona jest zespawanym szlabanem. Stanowiąc najdalsze miejsce do którego może dojechać samochód. Nawet gdyby udało się go sforsować to i tak kilkadziesiąt metrów dalej na drodze leżą olbrzymie głazy, które ostatecznie zagradzają drogę. Dalej możemy przemieszczać się na własnych nogach lub rowerem (co mimo fatalnej nawierzchni jest dość częste). Stromymi serpentynami droga opuszcza się o 100 m i dalej trawersuje pasmo w pewnym oddaleniu od głównego grzbietu. Poniżej widać staw Laguna de Aguas Verdes. Nie warto jednak do niego schodzić. Mniejszym wysiłkiem można zdobyć wodę idąc drogą (niecały kilometr) do miejsca gdzie w lewo (na północ) wyprowadza ścieżka na szczyt Cerro de los Machos (3327 m) przez Vasares del Veleta. Tutaj znajduje się maleńki stawek, lub jak kto woli duża kałuża (ale dość głęboka).

Nawierzchnia drogi staje się odrobinę lepsza. Mijamy leżącą poniżej grupę stawków Lagunas de Rio Seco. Dobre miejsce do nabrania wody, jeżeli chcemy nocować w odległym o 2 km, małym kamiennym schronie Refugio Villa Vientos. Leży on tuż poniżej miejsca gdzie droga przecina odchodzący na południe grzbiet góry Punta de Loma Pelada (3185 m) - wierzchołek o 300 m na południe od głównego grzbietu.

Możemy również skrócić drogę idąc ścieżką przez przełęcz między głównym grzbietem a Punta de Loma Pelada. Po drugiej stronie grzbietu znajduje się kolejny duży, kamienny schron - Refugio de La Caldera. Jest to najlepsze miejsce na nocleg przed zdobyciem Mulhacéna. Stawy zaznaczone na mapach wokół schronu często wysychają w lecie. Wyjątkiem jest odległy o 200 m na zachód Laguna de la Caldera. Znajdują się w niej bardzo malutkie, czerwone organizmy. Według oficjalnych informacji Parku Narodowego nadaje się ona do spożycia po przegotowaniu. Nie mniej jednak wielokrotnie odnotowywano spożywanie surowej wody z tego zbiornika bez żadnych negatywnych następstw.

Rozpoczyna się tu kilka ścieżek prowadzących na szczyt. Wszystkie łączą się wyżej ze sobą. Podejście jest strome ale nie wymaga używania rąk, zajmuje około 1,5 godziny ze schronu. Podczas podejścia możemy podziwiać "naszą" dolinę ze stawem i schronem. Na szczycie betonowy słupek, mała kapliczka i kilka ruin niewielkich budowli (wiatrochrony?). Podobnie jak na Pico de Veleta wspaniałe widoki. Na północ opada stroma ściana skalna, prowadzono na niej drogi wspinaczkowe. Sprzętu wspinaczkowego wymaga również przemieszczanie się granią dalej na wschód przez szczyty La Alcazaba (3364 m) i Puntal de Vacares (3143 m). Można je stosunkowo łatwo zdobyć (lub obejść) od południa.

Jeżeli dysponujemy własnym transportem, skorzystamy z busa parkowego i zrezygnujemy z Pico de Veleta możemy zdobyć Mulhacén i wrócić do Granady w jeden dzień. Warto chyba jednak rozłożyć to na dwa dni, z noclegiem w którymś schronie.


Z innych tras można brać pod uwagę dotarcie tu drogą przecinającą Sierra Nevada od jej drugiego (południowego) końca. Zaczyna się ona w wiosce Capileira (1432 m). Niedaleko leżą jeszcze wioski Bubión (1299 m) i Pampaneira (1055 m). W tej ostatniej znajduje się punkt informacyjny parku narodowego (tel. 95/8763127). Miejscowości te posiadają w ciągu dnia kilka połączeń autobusowych z Granadą. Przejeżdżają przez nie autobusy jadące do Múrtas, Bérchules i Ugíjar. Capileira jest najwyżej położonym miejscem do którego można dojechać własnym samochodem. Dalej tylko pieszo lub rowerem. Kursują również busy parku narodowego, dojeżdżając do Alto del Chorrillo na wysokość około 2700 m. Tutaj również dochodzi ze wschodu ścieżka z Trevélez. Dobry punkt widokowy. Niedaleko stąd odchodzi w dół, w lewo, na zachód droga do schroniska Refugio del Poqueira, a na wprost droga prowadzi do kamiennego schronu Refugio de La Caldera pod Mulhacénem, znanym nam już z opisu trasy z Solynieve. Z miejsca gdzie rozgałęziają się drogi można pójść bezpośrednio na szczyt, grzbietem od południa, praktycznie bez ścieżki, przez Mulhacén II 3362 m. Około 3 godziny. Jeżeli skorzystamy z busików parku narodowego podwożących turystów to możemy bez problemu zrobić tą trasę w jeden dzień.


Możemy również rozpocząć pieszą wędrówkę z Trevélez (kilka połączeń dziennie z Grenady). Zdaniem jej mieszkańców wioska słynie z wybornej jamón serrano (szynka górska) i miana najwyżej położonej wioski w Hiszpanii. O ile to pierwsze bezsprzecznie jest prawdziwe, to drugie wyłącznie jeżeli założyć że kurort narciarski Solynieve to nie wioska.

Z wioski kierujemy się w górę na zachód. Najpierw asfaltem, a potem serpentynami drogi gruntowej do wysokości 1800 m. Do miejsca gdzie jest ona przecięta ogrodzeniem. Stąd do góry, początkowo bez ścieżki, później pojawiają się drobne ścieżynki, wyżej łączące się w wyraźną ścieżkę. Do Alto del Chorrillo (około 2700 m) z Trevélez jest około 5 godzin marszu bez żadnych źródeł wody. Z rozjazdu obok bezpośredniego wejścia na szczyt (przez Mulhacén II), możemy zejść w dół, w lewo, na zachód droga do schroniska Refugio del Poqueira (około 2500 m) odległego o około 1 godzinę marszu. Jest to  normalne, płatne (około 10 €) schronisko; tel. 95/8345154, 95/8672384. Możemy przenocować również w kamiennym schronie Refugio de La Caldera pod Mulhacénem, znanym nam już z opisu trasy z Solynieve (około 2 godzin od rozjazdu). Nocleg w schronie ma tą przewagę nad schroniskiem że rano nie będziemy musieli tracić dwóch godzin na strome podejście na przełaj do miejsca gdzie zaczyna się ścieżka wprowadzająca na szczyt. Tą wycieczkę trudno traktować jako jednodniową.


Z Trevélez możemy wejść na Mulhacén przez Cañada de las Siete Lagunas. Ścieżka zaczyna się w najwyższej części Trevélez. Początkowo prowadzi w górę zboczem nad doliną potoku Río Trevélez, później skręca ostro pod górę. Spory kawałek prowadzi przy kanaliku którym płynie woda rozprowadzana ze strumieni. W wyniku jej przesiąkania poniżej nich znajdują się pastwiska. Ścieżka wyprowadza nas do polodowcowej Cañada de las Siete Lagunas (Dolina Siedmiu Jezior). Strumień wypływając z niej tworzy tu wodospad. Z Trevélez około 7 godzin. W dolinie dogodne miejsce na nocleg. Przy Laguna Hondera (najniżej położony staw) znajduje się koleba. Na niektórych mapach została ona błędnie zlokalizowana głębiej w dolinie. Do szczytu jest stąd jeszcze 1,5 godziny. Zaraz przy kolebie ścieżka wprowadzająca zakosami na grzbiet. Prowadzi ona na grzbiet łączący Mulhacén i Mulhacén II. Po prawej stronie strome zbocze nad Cañada de las Siete Lagunas. Pod koniec ścieżka rozdziela się i niknie wśród kamieni.


Trasą Vereda de la Estrella od północy, z Güéjar Sierra, doliną Rio Real, z przejściem przez główny grzbiet do kamiennego schronu Refugio de La Caldera pod Mulhacénem.

SCHRONY

W pobliżu opisywanych tras znajdują się trzy kamienne schrony. Wszystkie posiadają na wyposażeniu piętrowe prycze, stół, ławy, haki do wieszania plecaków, zmiotkę i łopatkę. Nocleg w nich jest bezpłatny, nie ma w nich żadnej obsługi. Trzeba mieć karimatę i śpiwór. Na podłodze może się zmieścić dodatkowo co najmniej tyle osób co na pryczach. Najmniejszym i w najgorszym stanie (być może dlatego nie jest zaznaczony na wszystkich mapach) jest schron Refugio Villa Vientos. Dwa większe schrony to Refugio La CarihuelaRefugio de La Caldera. Ten pierwszy leży przy przełęczy pod szczytem Veleta, a drugi pod szczytem Mulhacén, na miejscu rozebranego schroniska Félix Méndez.

EKWIPUNEK

Do noclegów w kamiennych schronach wystarczy karimata i śpiwór. Jeżeli planujemy biwaki w innych miejscach warto rozważyć zabranie płachty biwakowej zamiast namiotu. Często ciężko jest znaleść wystarczająco dużo płaskiego miejsca by rozbić namiot, również podłoże na ogół jest bardzo kamieniste i trudno wbić szpilki. Trzeba pamiętać o zabezpieczeniu przed mocno operującym słońcem (czapeczka, długie rękawy w koszulce i krem przeciwsłoneczny). Przydaje się duża butelka na wodę, gdyż w wyższych partiach nie ma źródeł, a temperatury często są wysokie. Kartusze gazowe możemy zakupić w Maladze w dziale sportowym domu towarowego El Corte Inglés, ok. 700 m na północny-wschód od dworca autobusowego (pytać miejscowych, oni świetnie wiedzą gdzie to jest). Kartusze możemy również zakupić w Grenadzie w sklepie sportowym przy Gran Víale de Colón (ulica pokonywana przez autobus z dworca do centrum), 200 m na północ od katedry, po zachodniej stronie ulicy.

MAPY

O mapy należy pytać w sklepach z pamiątkami turystycznymi. W Polsce w specjalistycznych księgarniach można od czasu do czasu dostać mapę Sierra Nevada La Alpujarra w skali 1 : 40 000, wydawnictwo Editorial Alpina. Dołączono do niej krótki informator w językach hiszpańskim i angielskim. Fragment tej mapy TUTAJ.

ROWER

Najwyższa droga Europy (3380 m) wprowadzająca niemal na wierzchołek szczytu Veleta (3396 m) przyciąga sporo rowerzystów. Niektórzy decydują się również na zjazd do wioski Capileira (zamiast wracać do Granady tą samą trasą). Warto pamiętać że (jadąc od Granady) kilkaset metrów przed przełęczą w głównym grzbiecie kończy się asfalt (jest on dalej na drodze prowadzącej w lewo, w kierunku szczytu), a zaraz za przełęczą staje się ona bardzo kamienista. Jej jakość powoli (ale systematycznie) poprawia się w miarę posuwania się w dół. Przejeżdżają tą trasę nawet rowery z sakwami i na cienkich kołach, choć są tam miejsca przez które rower trzeba będzie prowadzić.

LUDZIE

Ludność miejscowa całkiem życzliwa. Natomiast odwrotnie proporcjonalnie do jej życzliwości kształtuje się znajomości języków obcych. Nawet wśród ludzi zawodowo związanych z turystyką podstawowa znajomość języka angielskiego nie jest oczywista. Czasami słychać pytania o język francuski. Wśród Hiszpanów przeważa stadny model turystki górskiej, od kilku do nawet stu osób w jednej grupie. Generalnie to najpierw ich słychać, a dopiero potem widać. Mapa jest wśród nich rzadkością. Ale zawsze znajduje się "dowódca" dobrze znający topografię terenu. Mimo dużej beztroski grupy "dowódca" sprawuje kontrolę nad uczestnikami wycieczki, wprowadza ład i porządek, a jego polecenia są wykonywane bez szemrania.

LINKI

Sierra Nevada:
Wędrówka w Sierra Nevada
Kolejna wędrówka w Sierra Nevada
Grupa Rowerowy Białystok
RowerowaRodzinka.pl: Hiszpania 2005
Najwyższe przełęcze Europ - Grupa Rowerowa 'Glob' - Baltazar, PePe, Krzyś Chojko

Mulhacén u innych:
Wysokogórski Klub Ekspedycyjny

W języku hiszpańskim:
Park Narodowy Sierra Nevada
Strona o górach


Komentarze

Dodaj swój komentarz (skrypt nie przyjmuje http://)









TREKING TURYSTYKA


Kurs HTML - strona WWW za darmo Nowoczesne przeglšdarki
Katalog Stron www
Turystyczny Katalog Katalog stron Korona Europy w katalogu Gwiazdor
© BS, 2003-2011, KoronaEuropy.suder.cc