Korona Europy

Najwyższe szczyty krajów Europy

Home Kontakt

STRONA GŁÓWNA
TROCHĘ DEFINICJI
MAPA EUROPY
DAWNA KORONA
INNE KORONY
INNE SZCZYTY
NOWOŚCI
LINKI
WSPÓŁPRACA
DO POBRANIA
:: FORUM
PISZĄ O STRONIE
KSIĘGA GOŚCI
SONDA
PRAWA AUTORSKIE


POWIADAMIACZ
Powiadom znajomego o tym serwisie!

Powiadom.4free.pl

NEWSLETTER
Podaj swój adres, będziesz otrzymywać
e-mail o ważniejszych aktualizacjach.




Dowiedz się więcej >> 

TROCHĘ DEFINICJI

A kuku! :-)



Tutaj staram się rozwiać wszelkie watpliwości co do trafności doboru szczytów. Wszelkie sprostowania, uwagi i uzupełnienia mile widziane (ale zanim coś napiszesz, przestudiuj dokładnie ten dział; może właśnie tu znajdziesz odpowiedź na swe wątpliwości).

Co to jest najwyższy szczyt?

Kontynenty, części świata, Eurazja, Europa itp.

Co to jest kraj?

Granica Europy i Azji, czyli co to jest kraj europejski?

Najwyższy szczyt kraju poza Europą

Kolonie, terytoria i prowincje zamorskie, terytoria autonomiczne itp.

Inne granice Europy


Co to jest najwyższy szczyt?

Za najwyższy szczyt uznałem najwyższy punkt znajdujący się w danym państwie lub bezpośrednio na jego granicy. Najczęściej jest to główny lub drugorzędny (np. Polska) wierzchołek mniejszej lub większej góry. Ale są przypadki, w których jest to punkt na zboczu wzniesienia, jeżeli granica nie biegnie przez szczyt tylko stokiem góry, a w kraju nie ma wierzchołka, który byłby wyższy (np. Monako).
Do wysokości szczytu nie wlicza się masztów, krzyży, pomników, budynków itp. wznoszonych na szczytach. Inaczej, czasami trzeba by było np. wejść na dach schroniska, jeżeli się ono tam znajduje. Wlicza się natomiast wszelkie formy geomorfologiczne pochodzenia antropogenicznego (np. kopiec usypany przez ludzi). Czyli tak jak na mapach topograficznych; kopce usypane przez ludzi są oznaczone kotą z podaną wysokością, są więc wliczane do wysokości wzniesienia; pozostałe formy antropogeniczne nie są na mapach oznaczane kotą wysokości, nie są więc wliczane do wysokości szczytu.

Kontynenty, części świata, Eurazja, Europa itp.

W dość powszechnej świadomości "przeciętnego zjadacza chleba" Europa to kontynent. Większość geografów fizycznych podchodzi do tego inaczej. Za kontynent uznają oni wielki blok lądowy o powierzchni przekraczającej kilka milonów km², otoczony przez morza i oceany. Jest w/g nich sześć kontynentów: Eurazja (!), Afryka, Ameryka Północna, Ameryka Południowa, Australia i Antarktyda. Do kontynentów oprócz lądu stałego zalicza się wyspy położone na szelfie kontynentalnym. W przypadku Eurazji do tego kontynentu należy np. Borneo, Sumatra, Cejlon, Wyspy Brytyjskie, Nowa Ziemia, Ziemia Północna i wiele innych. Do kontynentu Eurazja nie należy np. Ziemia Franciszka Józefa, Svalbard, Wyspa Niedźwiedzia, Jan Mayen, Islandia, Wyspy Owcze, Rockall i wiele innych; gdyż nie leżą na szelfie kontynentalnym.

Obok podziału na kontynenty istnieje podział na części świata; obejmują one kontynent (lub jego część) wraz z wyspami leżącymi poza szelfem kontynentalnym (!). Jest sześć części świata. Europa (!), Azja, Afryka, Ameryka (czyli dwa kontynenty plus wyspy poza szelfem), Australia z Oceanią i Antarktyda. Przykładowo Madagaskar czy Wyspy Kanaryjskie nie należą do kontynentu (!) Afryka (bo nie leżą na szelfie kontynentalnym), ale należą do części świata (!) Afryka. Podobie Nowa Zelandia czy Hawaje nie są częścią kontynentu Australia, ale należą do części świata Australia z Oceanią.

Europa jest częścią świata obejmującą zachodnią część kontynentu Eurazja oraz wiele wysp nie leżących na szelfie kontynentalnym. Na skałach Tearaght obok wysp o tej samej nazwie w archipelagu Wysp Blasket u zachodnich wybrzeży Irlandii znajduje się najdalej na zachód wysunięty punkt kontynentu Eurazja. Granice Europy na wielu odcinkach są umowne. Ich dokładny przebieg przedstawiono w rozdziale (kilka linijek niżej) Co to jest kraj europejski?

Co to jest kraj?

Za kraj uznano to terytorium, którego władze sprawują nad nim kontrolę, same deklarują niepodległość i zostały uznane, przez co najmniej jedno państwo. Ostatniego warunku nie spełnia Naddniestrze. W związku z czym nie zostały wpisane na listę krajów Europy.

Granica Europy i Azji, czyli co to jest kraj europejski?

Kraj europejski to taki kraj, którego jakakolwiek część (!), choć by bardzo mała, znajduje się w Europie.

Nie bierzemy pod uwagę ambasad, konsulatów itp. Np. terytorium ambasady Francji we Włoszech traktujemy jako integralną część Włoch, a nie jako enklawę francuską.

Granica Europy i Azji biegnie od Zatoki Bajdarackiej (Morze Karskie) w górę rzeki Bajdarata i wzdłuż wschodnich przedgórzy gór Ural. Następnie rzeką Ural, do miejsca gdzie wpada do niej rzeka Or, w górę rzeki Or do jej źródeł, do źródeł rzeki Emby i nią do Morza Kaspijskiego (Mugodżary pozostają w Azji). Od ujścia Emby do ujścia Kumy brzegiem największego powierzchniowo jeziora na świecie - Morza Kaspijskiego (które pozostaje w Azji).

Między Morzem Kaspijskim i Morzem Azowskim granica prowadzona jest rzekami Kuma, Manycz i Don, co podyktowane jest m.in. przeszłością tego terenu. W trzeciorzędzie była tu prawdopodobnie cieśnina łącząca Morze Czarne z Kaspijskim. A w czasie ostatniego zlodowacenia wody z Morza Kaspijskiego (jego poziom znajdował się znacznie wyżej) odpływały tędy do Morza Czarnego.

Na Morzu Śródziemnym do Europy zaliczono Kretę (również wyspę Gavdos, niedaleko Krety, gdzie znajduje się najdalej na południe wysunięty punkt Europy), Maltę, Sycylię, Sardynię, Korsykę i Baleary. Cypr pozostaje w Azji.

Z wysp na Atlantyku do Europy zalicza się Wyspy Brytyjskie, Rockall, Wyspy Owcze, Islandię, Jan Mayen, Svalbard, Wyspę Niedźwiedzią, Ziemię Franciszka Józefa (to tu, na Wyspie Rudolfa znajduje się najdalej na północ wysunięty punkt Europy), Nową Ziemię (to tu, na Przylądku Flissingskim znajduje się najdalej na wschód wysunięty punkt Europy) i Azory (to tu, na skałach w pobliżu wyspy Flores znajduje się najdalej na zachód wysunięty punkt Europy).

Takie granice Europy podają praktycznie wszystkie encyklopedie geograficzne z jakmi się spotkałem i takie granice przyjęła Międzynarodowa Unia Geograficzna.

Oczywiście, przynależność kraju (lub jej brak) do organizacji międzynarodowych (np. Unia Europejska) lub sportowych (np. UEFA) nie ma żadnego wpływu na przebieg granicy Europy.

Alternatywne propozycie granic Europy podaję w rozdziale (kilka linijek niżej) Inne granice Europy

Do krajów, których terytoria leżą częściowo w Europie i częściowo poza nią, należą:
Dania - Grenlandia w Ameryce Północnej
Francja - szereg wysp na Atlantyku, Pacyfiku i "Indyku" (np. Reunion, Polinezja Francuska, Martynika, Gwadelupa itd.), ponad to Gujana Francuska w Ameryce Południowej
Grecja - na szelfie azjatyckim leżą wyspy Chios, Lesbos, archipelag Sporady i kilka mniejszych wysp
Hiszpania - Wyspy Kanaryjskie, Ceuta i Melilla
Holandia - Antyle Holenderskie na morzu Karaibskim
Kazachstan - w Europie leży wielka część tego kraju. Porównywalna powierzchniowo z Polską
Norwegia - Wyspa Bouveta na południowym Atlantyku
Portugalia - Madera (ale już nie Azory, bo te są zaliczane do Europy)
Rosja - gigantyczne obszary w Europie i hipergigantyczne w Azji
Turcja - stosunkowo mały kawałek w Europie
Wielka Brytania - podobnie jak z Francja, szereg wysp rozsianych po oceanach (np. Święta Helena, Falklandy)
Włochy - na szelfie Afryki leżą Wyspy Pelagie

Najwyższy szczyt kraju poza Europą

Czasem najwyższy szczyt jakiegoś kraju nie leży w Europie, mimo iż część tego kraju jak najbardziej się w niej znajduje. Co wtedy? Czy do KORONY EUROPY zaliczamy najwyższy szczyt kraju? Czy też najwyższy szczyt leżący w Europie? Mnie bardziej przekonuje ta druga opcja. Skoro KORONA EUROPY to liczy się tylko Europa! Trochę dziwnie wygląda w KORONIE EUROPY szczyt nieleżący w Europie. Można zresztą utworzyć coś takiego jak KORONA KRAJÓW EUROPEJSKICH. Do niej zaliczałoby się szczyt bez względu na to czy on sam leży w Europie, czy też nie.
Problem dotyczy następujących krajów:
Dania - najwyższy szczyt kraju Gunnbjorn 3693 m leży na Grenlandii
Hiszpania - najwyższy szczyt kraju Pico de Teide 3718 m leży w Afryce na wyspie Teneryfa w archipelagu Wysp Kanaryjskich
Holandia - najwyższy szczyt kraju Mount Scenery 862 m leży na wyspie Saba na Morzu Karaibskim w Antylach Holenderskich
Kazachstan - najwyższy szczyt kraju Chan Tengri 6995 m leży w Azji w górach Tien-Szan
Rosja - najwyższy szczyt kraju Ельбрус (Elbrus) 5642 m leży w Azji w górach Kaukaz
Turcja - najwyższy szczyt kraju Ararat 5166 m leży w Azji na samym wschodzie kraju
Wielka Brytania - najwyższy szczyt kraju Mount Paget 2934 m leży na wyspie Georgia Południowa na południowym Atlantyku

Kolonie, terytoria i prowincje zamorskie, terytoria autonomiczne itp.

Nie wyróżniono osobno kolonii, prowincji i terytoriów zamorskich, terytoriów autonomicznych itp. Dzięki temu można uniknąć dylematu czy np. Jan Mayen, Korsyka, Tatarstan lub Wyspy Alandzkie to już coś zupełnie osobnego, zasługującego na wyróżnienie czy też nie? Nie ma problemu jak duża musi to być "odrębność", aby wyróżniać jakieś terytorium. Gdyby wyróżnić osobno np. Wyspy Owcze zapewne pojawiłyby się głosy czemu nie wyróżniono np. Kałmucji. A gdyby i ją wyróżniono, to pewnie zaczęto by się domagać wyróżnienia (chyba całkiem słusznie) i dla Korsyki itd. Po za tym możliwa jest (nie wiem czy występuje) sytuacja, gdy w państwie federacyjnym wszystkie jego jednostki administracyjne najwyższego szczebla mają większą "swobodę" niż terytorium autonomiczne jakiegoś innego kraju. Myślę, że wydzielając osobno terytoria autonomiczne można się mocno zapętlić. Logiczniej (i prościej) będzie chyba traktować je jako części "krajów macierzystych".

Dlatego traktuję Wyspy Owcze jako część Danii. Jan Mayen i Svalbard jako część Norwegii (Wyspę Niedźwiedzią jako część Svalbardu). Wyspy Alandzkie jako część Finlandii. Autonomiczną republikę mnichów Athos jako część Grecji. Kiedyś autonomię miały tylko dwie prowincje hiszpańskie (Baskonia i Katalonia). Dziś mają ją wszystkie (!), choć o "różnej sile" i wszystkie traktuję jako część Hiszpanii. Korsykę (ona również ma autonomię) jako część Francji. Gibraltar, Guersnsey, Jersey i Man jako część Wielkiej Brytanii. W Rosji wszystkie republiki autonomiczne, których terytoria leżą chociażby częściowo w granicach Europy (Baszkiria, Czuwaszja, Kałmucja, Karelia, Komi, Mari Eł, Mordwa, Tatarstan i Udmurcia) oraz okręgi autonomiczne (Chanty-Mansyjski, Jamalsko-Nieniecki, Komi-Permiacki i Nieniecki, ufff... dużo tego) uznano za część tego wielkiego kraju. Dużo tego. Docierają do mnie głosy, że i tak nie wymieniłem wszystkiego. Ponoć we Włoszech jest tego jeszcze całkiem sporo. A co z Krymem? A co z Gagauzją w południowej części Mołdawii? Ona też ma autonomię.

Czasami najwyższy szczyt (europejskiej części!) kraju leży na stosunkowo odległych wyspach:
Dania - najwyższy szczyt europejskiej części kraju leży na Wyspach Owczych
Portugalia - najwyższy szczyt europejskiej części kraju (jak również całego państwa) leży na Azorach, które ponoć też jakąś autonomię posiadają

Inne granice Europy

Mimo iż granica Europy podana w rozdziale Co to jest kraj europejski? wydaje się być najbardziej logiczną z geograficznego i gelogicznego punktu widzenia to pojawiają się koncepcje innego jej przebiegu, a przyjęcie którejś z nich zmusza do zmian na liście KORONY EUROPY; co podaję poniżej.

Azory po za Europą w Afryce. Zmienia się najwyższy szczyt europejskiej części Portugalii. Przestaje nim być Ponta do Pico, a zostaje Torre 1993 m w Serra da Estrela będącej częścią Kordyliery Centralnej. Starsze opracowania często zaliczały Azory do Afryki, zaś nowsze już do Europy. Gdyby pozostać przy afrykańskości Azorów to zmienił by się również najdalej na zachód położony punkt Europy ze skał na wyspie Flores na Bjargtangar (Islandia).

Granica głównym grzbietem Uralu zamiast jego wschodnim podnóżem. Народная (Narodnaja) w Rosji odpada z listy KORONA EUROPY, gdyż szczyt leży na wschód od głównego grzbietu. Jej miejsce zajmuje góra Карпинского (Karpinskowo) 1803 m lub bezimienny zwornik Narodnej z głównym grzbietem między 1800 i 1820 m (odczytane z poziomic) lub Зашита (Zaszita), mająca według niektórych źródeł 1808 m.

Granica rzeką Ural zamiast rzeką Emba. Tak granicę często prowadziły starsze opracowania. Zmienia się najwyższy szczyt europejskiej części Kazachstanu. Przestaje nim być wzgórze bez nazwy (?) 509 m, a zostaje góra Ичка (Iczka) 259 m.

Granica wschodnim podnóżem Mugodżarów do Zatoki Komsomolec na Morzu Kasapijskim zamiast rzeką Emba. Zmienia się najwyższy szczyt europejskiej części Kazachstanu. Przestaje nim być wzgórze bez nazwy (?) 509 m, a zostaje góra Большой Боктыбай (Bolszoj Boktybaj) 657 m, najwyższy szczyt Mugodżarów.

Granica na północnym (!) podnóżu Kaukazu zamiast rzekami Kuma, Manycz i Don. Taki przebieg granicy nic nie zmienia na liście KORONA EUROPY.

Granica główną granią Kaukazu zamiast rzekami Kuma, Manycz i Don. Taki przebieg granicy jest wprawdzie trudny do przyjęcia z geograficznego punktu widzenia zdobył jednak dużą popularność w środowiskach alpinistycznych. Народная (Narodnaja) w Rosji odpada z listy KORONA EUROPY, jej miejsce zajmuje góra Ельбрус (Elbrus) 5642 m, najwyższy szczyt Kaukazu. Ponadto przybywa jeden kraj europejski - Azerbejdżan (gdyż jego część w okolicach Morza Kaspijskiego leży po północnej stronie głównego grzbietu Kaukazu) z górą Bazardüzü Dägι 4466 m.

Granica obniżeniem tektonicznym między Kaukazem i Małym Kaukazem zajętym przez rzeki Rioni i Kura zamiast rzekami Kuma, Manycz i Don. Народная (Narodnaja) w Rosji odpada z listy KORONA EUROPY, jej miejsce zajmuje góra Ельбрус (Elbrus) 5642 m. Ponadto przybywają dwa kraje europejskie - Azerbejdżan z górą Bazardüzü Dägι 4466 m i Gruzja z zachodnim wierzchołkiem góry Shkhara 5057 m. Niestety nie potrafię tej nazwy zapisać w alfabecie gruzińskim :-(. Może któryś z internautów?

Granica wzdłuż południowych granic krajów Zakaukazia zamiast rzekami Kuma, Manycz i Don. Народная (Narodnaja) w Rosji odpada z listy KORONA EUROPY, jej miejsce zajmuje góra Ельбрус (Elbrus) 5642 m. Ponadto przybywają trzy kraje europejskie - Azerbejdżan z górą Bazardüzü Dägι 4466 m; Gruzja z zachodnim wierzchołkiem góry Shkhara 5057 m i Armenia z Aragats Lerrnagagat' w Małym Kaukazie 4090 m. Niestety tej nazwy również nie potrafię zapisać w miejscowym alfabecie (ormiańskim) :-(. Może ktoś z internautów jest ekspertem w tych sprawach?










TREKING TURYSTYKA


Kurs HTML - strona WWW za darmo Nowoczesne przeglšdarki
Katalog Stron www
Turystyczny Katalog Katalog stron Korona Europy w katalogu Gwiazdor
© BS, 2003-2011, KoronaEuropy.suder.cc